Północne przedpole Wyżyny Sandomierskiej w VI i V tys. BC – podsumowanie wyników badań interdyscyplinarnych prowadzonych w latach 2017–2021
[ 1 ] Ośrodek Archeologii Gór i Wyżyn w Krakowie, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk | [ P ] pracownik
2022
abstrakt
polski
PL Wystąpienie prezentuje wyniki interdyscyplinarnych badań terenowych i analiz specjalistycznych przeprowadzonych w latach 2017–2021 na pograniczu lessowej Wyżyny Sandomierskiej oraz piaszczysto-gliniastych terenów Przedgórza Iłżeckiego, w związku z realizacją projektu finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki pt. Kolonizacja peryferyjnych obszarów wyżyn lessowych przez społeczności wczesnorolnicze (2 poł. VI – koniec V tys. BC), na przykładzie północnego przedpola Wyżyny Sandomierskiej (UMO-2015/19/B/HS3/01720). Kluczową rolę w realizacji projektu odegrały prace terenowe, które zostały skupione w obrębie dwóch mikroregionów osadniczych zlokalizowanych w okolicach Ożarowa (stan. Tominy 6 i Zawada 14) oraz Ćmielowa (stan. Wólka Wojnowska 33 oraz Jastków 1 i 46). Obejmowały one zarówno badania archeologiczne (w tym nieinwazyjne prospekcje geomagnetyczne oraz zasadnicze prace wykopaliskowe), jak również analizy paleośrodowiskowe, przeprowadzone w otoczeniu poszczególnych stanowisk. Uzyskane wyniki potwierdziły jednoznacznie intensywne i trwałe zasiedlenie analizowanego obszaru co najmniej od końca VI do końca V tysiąclecia p.n.e. przez społeczności wczesnorolnicze kultywujące tradycje naddunajskie, identyfikowane z kulturą ceramiki wstęgowej rytej, kulturą malicką oraz kulturą lubelsko-wołyńską. Zgromadzone dane bioarcheologiczne ukazały przy tym wszechstronną eksploatację różnorodnych ekosystemów pogranicza lessowo-piaszczystego przez wzmiankowane społeczności neolityczne, potwierdzając zarazem ich wysokie zdolności adaptacyjne względem zróżnicowanych lokalnych uwarunkowań środowiskowych.
16 - 16