Tytuł
Szklane butelki z XVII-XIX w. – potencjał źródeł na przykładzie znalezisk z zamku w Tykocinie
Autorzy
[ 1 ] Ośrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk | [ P ] pracownik
Dyscyplina naukowa (Ustawa 2.0)
Rok publikacji
2025
Opublikowano w
Typ artykułu
artykuł naukowy
Język publikacji
polski
Słowa kluczowe
PL
Streszczenie
PL Artykuł poświęcony jest szklanym butelkom z XVII-XIX w. znajdowanym podczas prac archeologicznych i przedstawieniu ich potencjału badawczego. Są to zabytki liczne, lecz pozyskiwane w różnym stanie zachowania (przeważnie fragmentarycznym i skorodowanym). Przez polskich badaczy wciąż jednak są niedoceniane i często pomijane w analizie materiałów zabytkowych. W tekście wymienione zostały techno--stylistyczne, dystynktywne cechy butelek (m.in. kształt całych wyrobów, uformowanie wylewów, ślady na dnach), które ewoluowały w badanym okresie. Odwołano się tu do najważniejszych, zagranicznych ustaleń na podstawie zbiorów całych i dobrze datowanych wyrobów. Na tym tle zaakcentowano możliwości dalszych kierunków polskich badań nad tymi znaleziskami. Omówiono też kwestie, w których rozwiązaniu mogą być one pomocne, w tym dotyczące datowania kontekstów archeologicznych czy odtworzenia dawnego procesu produkcji szkła. Wskazano przy tym przykłady ze zbioru pozyskanego na terenie zamku tykocińskiego.
EN The article focuses on 17th- to 19th-century glass bottles discovered during archaeological excava-tions and on demonstrating their research potential. Although these artefacts are numerous, they are recovered in highly variable states of preservation, most commonly fragmentary and corroded. Despite this, they remain undervalued by Polish researchers and are frequently omitted from analyses of archaeological assemblages. The article discusses the techno-stylistic features of bottles (among others, overall vessel forms, rim construction, and traces visible on bases), which evolved over the period in question. Reference is made to major foreign studies based on collections of complete and precisely dated artefacts. Against this background, the article highlights opportunities for further research on such material within the Polish context. It also considers areas in which these finds may prove particularly valuable, including the dating of archaeological contexts and the reconstruction of historical glass-making technologies. Examples are drawn from the assemblage recovered at the Tykocin castle site.
Strony (od-do)
227 - 256
Typ licencji
CC BY (uznanie autorstwa)
Tryb otwartego dostępu
otwarte czasopismo
Wersja tekstu w otwartym dostępie
ostateczna wersja opublikowana
Data udostępnienia
31.12.2025
Czas udostępnienia publikacji w sposób otwarty
w momencie opublikowania
Punktacja Ministerstwa / czasopismo
100
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu SINUS
opracowanemu przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe
Zaloguj się, aby dodać do SIN: