2023

Górnośląskie Raporty Archeologiczne

Rocznik: 2023 | Tom: 2

artykuł naukowy

polski

PL W trakcie badań na stanowisku 426 w Raciborzu (AZP 102–40/131), woj. śląskie przebadano łącznie obszar o powierzchni 95 arów. Odkryto i zarejestrowano 1144 obiekty nieruchome, które są pozostałościami śladów osadnictwa ludności kultury łużyckiej i lateńskiej oraz osad: kultury przeworskiej z okresu wpływów rzymskich i z okresu wczesnego średniowiecza. Do ciekawszych znalezisk należy zaliczyć obiekty łączone z hutnictwem żelaza. Na stanowisku odkryto w sumie cztery piece dymarskie (ob. A163, A266, B24 i B138). Większe ilości żużla żelaznego znaleziono również w wypełniskach obiektów A501 i A532 a pojedynczy fragment w B339. Łącznie pozyskano ok. 558 kg żużla żelaznego. W większości obiektów, które zawierały ślady aktywności hutniczej, nie zarejestrowano znalezisk dystynktywnych zabytków archeologicznych. Pozostałości wytwórczości metalurgicznej można łączyć bez wątpienia z osadą ludności kultury przeworskiej, której relikty zabudowy odsłonięto na całym badanym terenie. W oparciu o analizę zabytków, chronologię tego osadnictwa można określić na okres od późnego okresu rzymskiego (jego młodszej fazy) do początku okresu wędrówek ludów. Piece dymarskie z Raciborza należy zaliczyć do grupy piecowisk nieuporządkowanych. Tego typu organizacja wytwórczości hutniczej jest charakterystyczna dla Śląska.

EN In the course of research at Site 426 in Racibórz (AZP 102–40/131), Racibórz District, Śląskie Voivodeship an area of 95 ares was examined altogether. 1,144 features were discovered and recorded. These are remains of settlement traces of people of the Lusatian and La Tène Cultures, as well as vestiges of settlements. The latter were related to the Przeworsk Culture in the Roman Period, and to the Early Middle Ages. Among more interesting discoveries there are features related to iron smelting. Four bloomery furnaces (Features A163, A266, B24, and B138) were found altogether at the site. What is more, higher amounts of iron slag were also discovered in the fills of Features A501 and A532, while a single fragment was encountered in Feature B339. About 558 kg of iron slag was found altogether. No examples of distinctive archaeological finds were recorded in a majority of features which contained traces of smelting activity. There is no doubt that these traces of metallurgical production can be related to the settlement of Przeworsk Culture people. Remains of buildings of this settlement were uncovered in the entire area under study. On the basis of an analysis of the finds it is possible to date this settlement to times since the Late Roman Period (its later phase) to the beginning of the Migration Period. The bloomery furnaces from Racibórz are to be classified into the group of not organised furnace sites. This type of iron smelting organisation is characteristic of Silesia.

13 - 23

https://muzeum.bytom.pl/wp-content/uploads/2023/06/GRA_2_2023_small.pdf

5