Tytuł
W kwestii techniki wykonania i szkliwienia wczesnośredniowiecznych pisanek-grzechotek ze Śląska.
Autorzy
[ 1 ] Ośrodek Badań nad Kulturą Późnego Antyku i Wczesnego Średniowiecza we Wrocławiu, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk | [ P ] pracownik
Dyscyplina naukowa (Ustawa 2.0)
Rok publikacji
2023
Opublikowano w
Typ artykułu
artykuł naukowy
Język publikacji
polski
Słowa kluczowe
Streszczenie
PL Artykuł dotyczy wczesnośredniowiecznych pisanek-grzechotek z terenu Śląska. Przestudiowane zostanie przede wszystkim zagadnienie sposobu ich wykonania oraz szkliwienia. Kwestie pochodzenia tych wyrobów oraz ich rola w kulturze dawnych społeczeństw, jako problemy wielokrotnie podejmowane przez innych badaczy, potraktowane zostaną marginalnie. Do badania technologii wykonania pisanek-grzechotek wykorzystano zarówno obserwacje makro- i mikroskopowe, badania eksperymentalne, jak i wyniki analiz składu chemicznego szkliw i badań petrograficznych ceramicznych czerepów. Na ich podstawie zrekonstruowano prawdopodobny proces ich formowania oraz szkliwienia. O ile wykonanie ceramicznej podstawy nie wymagało nadzwyczajnych umiejętności, o tyle szkliwienie i dekoracja pisanek-grzechotek odbywała się w kilku etapach, wymagających znajomości zaawansowanych technik garncarskich. Do ich dekoracji wykorzystano specyficzną kategorię szkliwa, mianowicie szkło wysokoołowiowe bezalkaliczne.
EN The article concerns early medieval egg-shaped rattles from the area of Silesia. First of all, the issue of how they were made and glazed is studied. The issues of the origin of these products and their role in the culture of ancient societies, as problems repeatedly raised by other researchers, is treated marginally. Macro- and microscopic observations, experimental studies, as well as the results of analyses of the chemical composition of glazes and petrographic tests of ceramic bodies were used to study the technology of making eggs-shaped -rattles. On their basis, the probable process of their formation and glazing was reconstructed. While the making of the ceramic base did not require extraordinary skills, the glazing and decoration of the rattles took place in several stages, requiring knowledge of advanced pottery techniques. For their decoration, a specific category of glaze was used, namely high-lead non alkali glass.
Typ licencji
CC BY (uznanie autorstwa)
Wersja tekstu w otwartym dostępie
ostateczna wersja opublikowana
Data udostępnienia
14.11.2023
Czas udostępnienia publikacji w sposób otwarty
przed opublikowaniem
Punktacja Ministerstwa / czasopismo
100
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu SINUS
opracowanemu przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe
Zaloguj się, aby dodać do SIN: