Tytuł
From the cellar to the table. Modesty, moderation and economy of Polish nobles’ drinking culture in the second half of the 18th century (based on inventories of drinks served in noble and aristocratic households)
Autorzy
[ 1 ] Ośrodek Historii Kultury Materialnej Średniowiecza i Czasów Nowożytnych, Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk | [ P ] pracownik
Dyscyplina naukowa (Ustawa 2.0)
Rok publikacji
2019
Opublikowano w
Typ artykułu
artykuł naukowy
Język publikacji
angielski
Słowa kluczowe
Streszczenie
PL Z piwnicy na stół. Skromność, umiar i oszczędność w kulturze picia polskiej szlachty w drugiej połowie XVIII wieku (na podstawie inwentarzy trunków podawanych w siedzibach szlacheckich i magnackich) „Za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa” to powiedzenie, które najlepiej oddaje cechy kultury picia w pierwszej połowie XVIII wieku w Polsce. W wielu dotychczasowych publikacjach dotyczących historii konsumpcji alkoholu brak jednak subtelnego zróżnicowania okresów nadmiernego pijaństwa i trzeźwości, a cały okres staropolski przedstawiony jest jako stały karnawał tostów spełnianych przy użyciu kielichów wypełnionych najlepszymi i najdroższymi winami. Badania nad staropolskimi obyczajami w dużej mierze zachowały ten obraz nadmiernej i świątecznej konsumpcji. To, co wiemy o piciu w dawnej Polsce, wywodzi się zazwyczaj ze źródeł opisujących biesiady i bankiety. Rzadko jest możliwe odtworzenie codziennej, mniej spektakularnej konsumpcji. Celem artykułu jest bardziej szczegółowe ukazanie tego zwykłego, powszedniego spożycia trunków w kontraście do obrazu polskiego picia ukształtowanego na podstawie relacji z wielkich uczt i szczególnych wydarzeń. Źródłem, na którym opierają się przedstawione analizy, są codzienne dobory napojów na stoły szlacheckie i arystokratyczne. Jako przykłady wybrane zostały raporty dotyczące codziennego spożycia napojów na dworach Aleksandry Ogińskiej w Siedlcach, Adama Kazimierza Czartoryskiego w Sieniawie, Izabelli Branickiej w Białymstoku i na dworze królewskim Stanisława Augusta Poniatowskiego w Warszawie. Wszystkie te dokumenty rejestrują spożycie alkoholu w okresie co najmniej kilku miesięcy. Poza tym powstały one w podobnym okresie, tj. w drugiej połowie XVIII wieku. Analiza uwzględnionych archiwaliów dostarczyła informacji o trendach i statystykach konsumpcji trunków, zaś badania jakościowe pozwoliły dostrzec rolę alkoholu w diecie i życiu codziennym. Materiał seryjny został uzupełniony o pojedyncze dokumenty dotyczące konsumpcji na danym dworze, co pozwoliło na analizę sposobu podawania napojów alkoholowych i stopnia realizacji polityki oszczędnościowej.
Strony (od-do)
359 - 370
Typ licencji
CC BY (uznanie autorstwa)
Wersja tekstu w otwartym dostępie
ostateczna wersja opublikowana
Data udostępnienia
11.09.2020
Czas udostępnienia publikacji w sposób otwarty
1 miesiąc po opublikowaniu
Punktacja Ministerstwa / czasopismo
70
Punktacja Ministerstwa / czasopismo w ewaluacji 2017-2021
100
Ten serwis działa dzięki oprogramowaniu SINUS
opracowanemu przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe
Zaloguj się, aby dodać do SIN: